Ο κ. Αθανάσιος Αναστασίου μοιράζεται μαζί μας το παρακάτω κείμενο που δεν είναι απλά μια εύστοχη καταγραφή μιας πολυδιάστατης κρίσης φυσικών πόρων αλλά μια έκκληση για δράση. Η ανάγκη για παρακολούθηση και ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων πριν εξεταστούν πιο δαπανηρές λύσεις, όπως η αφαλάτωση είναι λογική και πρακτική.
ΛΕΙΨΥΔΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΟ !!
Δεν είναι τυχαία η ονομασία Υδρούσα* που έχει επικρατήσει για το νησί της Άνδρου, του μεγαλύτερου σε έκταση νησιού των Κυκλάδων, μετά την Νάξο. Οι δραματικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν όμως επιφέρει μία προβληματική εξέλιξη στον υδροφόρο του ορίζοντα. Η κατάσταση αυτή δεν αλλάζει παρά τα ποτιστικά νερά που παρατηρεί κάποιος να ρέουν ενίοτε στις παρυφές των δρόμων και μονοπατιών. Τα νερά αυτά (όσα υπάρχουν ακόμα) υπόκεινται σε αποκλειστική δουλεία μεμονωμένων ή σε εκ περιτροπής δουλεία, για καθορισμένες ώρες και ημέρες την εβδομάδα, γειτονικών ιδιοκτησιών που κατοχυρώνονται στα αντίστοιχα συμβόλαια κτήσης της κάθε μίας απ’ αυτές.
Πέρα από τη μείωση αυτή καθ’ αυτή των υδάτινων πόρων λόγω κλιματικής αλλαγής, πρέπει να προστεθεί και η σημαντική αύξηση του τουρισμού στην Άνδρο, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες, πράγμα που λογικά αναγκάζει τον Δήμο να αναζητά υδάτινους πόρους με επιπλέον γεωτρήσεις για να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση νερού οικιακής χρήσης. Οι δημοτικές αυτές γεωτρήσεις είναι μάλλον βέβαιο ότι επηρεάζουν αρνητικά την παροχή ποτιστικού νερού σε κάποιες, ενεργές ακόμα, υπάρχουσες πηγές. Να προστεθεί εδώ και το φαινόμενο των προφανώς παράνομων ιδιωτικών γεωτρήσεων που απλά καθιστούν το πρόβλημα οξύτερο.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: Τι θα συμβεί εάν η εξέλιξη αυτή συνεχισθεί; Πολλές αναφορές γίνονται τελευταία από υπεύθυνα πρόσωπα του νησιού στην περίπτωση της αφαλάτωσης, προοπτική που αφενός μεν απαιτεί σημαντική ηλεκτρική ενέργεια και άρα δαπανηρή, αφετέρου δε, λόγω της μεγάλης διασποράς των κοινοτήτων και των αποστάσεων μεταξύ τους δεν μπορεί μία μονάδα να καλύψει τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Άρα πρέπει κάποιος να μελετήσει ένα αξιόπιστο και επαρκές σύστημα δικτύου αφαλατώσεων.
Πέραν των δημοτικών γεωτρήσεων για την παροχή νερού οικιακής χρήσης που λειτουργεί ο Δήμος, υπάρχουν όμως ακόμα αρκετές ενεργές πηγές στο νησί που συνεχίζουν, έστω και σε μειωμένη ποσότητα, να παρέχουν σε ορισμένες ιδιοκτησίες ποτιστικό νερό που πολλές φορές όμως μοιάζει ανεκμετάλευτο και οδεύει στη θάλασσα κυρίως κατά τους μήνες του χειμώνα και της άνοιξης. Οι πηγές αυτές δεν καταγράφονται πουθενά, ο δε Δήμος αρνείται χωρίς δεύτερη συζήτηση, να τις λάβει υπόψη του. Μπορεί όμως αυτή η “μη ανάμιξη” στην περίπτωση που θα συνεχισθεί η αρνητική αυτή εξέλιξη του υδάτινου δυναμικού στο Νησί;
Μήπως, σε πρώτο στάδιο, η Δημοτική Αρχή θα έπρεπε να δημιουργήσει μία Υπηρεσία που να καταγράφει και να παρακολουθεί όλες τις “ενεργές πηγές” του νησιού καθώς και την εκτιμώμενη ποσότητα της παροχής ποτιστικού νερού στην αρχή τουλάχιστον κατ’ έτος; Η παρακολούθηση αυτή δεν θα άλλαζε ουσιαστικά τίποτα σε σχέση με τα δικαιώματα δουλείας που υπάρχουν και θα εξακολουθήσουν να υφίστανται. Η καταγραφή αυτή θα διευκόλυνε τον Δήμο, εφόσον κριθεί αναγκαίο, στον προγραμματισμό και την κατασκευή μικρών φραγμάτων που θα κατακρατούσαν το πολύτιμο νερό από την ανεπιστρεπτί απώλειά του.
Εφόσον όμως η αρνητική αυτή εξέλιξη παρ’ όλα αυτά συνεχισθεί, θα έπρεπε ο Δήμος ν’ αναλάβει την κεντρική διαχείριση όλων των υδάτινων πόρων του Νησιού και την εκμετάλευσή τους. Άλλωστε κάτι ανάλογο έχει συμβεί στο Συνέτι όπου δικαιούχοι έχουν εκχωρήσει τα δικαιώματά τους στον Δήμο. Είναι αδιανόητο να βρίσκεται η Άνδρος σε κατάσταση συναγερμού και ο Δήμος να μην έχει εικόνα του πραγματικού ρέοντος υδάτινου δυναμικού στο Νησί. Με την συνολική εικόνα που θα έχει τότε ο Δήμος θα είναι σε θέση να μελετήσει, επί πραγματικών δεδομένων την περίπτωση της αφαλάτωσης. Αλλοιώς, “θα προσπαθούμε να φορέσουμε πρώτα τα παπούτσια και μετά τις κάλτσες”, όπως καταγράφεται σε σχετική λαϊκή ρήση.
To κόστος δημιουργίας και λειτουργίας της Δημοτικής αυτής Υπηρεσίας είναι μετρήσιμο και σημαντικά μικρότερο από το όφελος σε μία τέτοια ακραία περίπτωση την οποία κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει.
Η αντιμετώπιση μιας τέτοιας ενδεχόμενης κρίσης θα αναγκάσει εκ των πραγμάτων την τοπική κοινωνία να μελετήσει σφαιρικά το πρόβλημα για ολόκληρο το νησί και να αναζητήσει λύσεις που προφανώς δεν θα είναι αρεστές σε όλους τους κατοίκους. Σε τέτοιες όμως ακραίες περιστάσεις αναδεικνύονται οι ικανοί “καραβοκύρηδες” και τέτοιους διέθετε ανέκαθεν το Νησί της Άνδρου.
• Είναι ειρωνικό και χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο Δήμος Υδρούσας, δηλαδή το Μπατσί, αντιμετωπίζει το οξύτερο πρόβλημα Ύδρευσης !!
Αθανάσιος Αναστασίου
Διπλ. Ηλεκτρ. Μηχ/κός, Συνταξιούχος, Κάτω Υψηλού
Πότε έγινε ” Η ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ “Αυτή στο Συνετί και δεν το πήραμε είδηση.
Λαγός είναι ο κύριος;
Παρακαλούμε αποφεύγετε τους χαρακτηρισμούς κυρίως και εφόσον δεν υπογράφετε επώνυμα.
Εμφανέστατα αγνοείτε ότι η Περιφέρεια είναι αρμόδια. Απευθυνθείτε εκεί για την διαχείριση των υδάτων, για τα ρέματα, για τον υδροφόρο ορίζοντα της Άνδρου, τις γεωτρήσεις, τις πηγές κλπ.