Νέο κύμα ανατιμήσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια μοιάζει να είναι πιθανό καθώς οι εταιρείες του κλάδου δέχονται πιέσεις, που αφορούν στο λειτουργικό κόστος, αλλά και στις αναγκαίες επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις θέτουν ζητήματα βιωσιμότητας του κλάδου, αφού δεν έχουν σημαντικά περιθώρια αυξήσεων στα εισιτήρια.
Τα πράγματα έχουν ως εξής: Από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι εταιρείες υποχρεούνται να συμμορφωθούν πλήρως (100%) με το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS), με συνέπεια την καταβολή τελών για το σύνολο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Παράλληλα, ο κανονισμός FuelEU Maritime θέτει όρια στην ένταση άνθρακα των καυσίμων, ενώ η οδηγία SECA περιορίζει τη χρήση συμβατικών καυσίμων υψηλής περιεκτικότητας σε θείο.
Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ για την ελληνική ακτοπλοΐα, η εφαρμογή αυτών των κανόνων αυξάνει σημαντικά τα λειτουργικά έξοδα, καθώς τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν ιστορικά το 40%-50% του συνολικού κόστους κάθε δρομολογίου. Παράλληλα οι συνθήκες στη διεθνή αγορά ενέργειας εντείνουν την πίεση. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί άνω του 10% σε σχέση με πέρυσι, λόγω των γεωπολιτικών αναταραχών, ενώ η διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων, όπως μεθανόλη ή το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), παραμένει περιορισμένη.
Οι εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες και με επενδυτικές προκλήσεις, όπως ο εκσυγχρονισμός του στόλου σε νέα, φιλικά προς το περιβάλλον πλοία γεγονός που από μόνο του απαιτεί σημαντικά κεφάλαια και χρόνο, ενώ η τεχνολογική αβεβαιότητα καθιστά δύσκολη τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.
Συνολικά, οι πρόσθετες ετήσιες επιβαρύνσεις, σύμφωνα πάντα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, μπορούν να φτάσουν τα 400 εκατομμύρια ευρώ έως το 2030 ή και 700 εκατομμύρια σε περίπτωση έντονων ανατιμήσεων καυσίμων. Σε συνδυασμό με περιορισμένη δυνατότητα αύξησης τιμών στα εισιτήρια, η οικονομική βιωσιμότητα των εταιρειών τίθεται σε δοκιμασία, με άμεσο αντίκτυπο στον κύκλο εργασιών και την προσβασιμότητα των νησιών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι “Η ελληνική ακτοπλοΐα αντιπροσωπεύει έναν από τους σημαντικότερους τομείς της εθνικής οικονομίας, με πάνω από 200 πλοία και περισσότερα από 400 δρομολόγια εβδομαδιαίως, που συνδέουν περισσότερα από 80 νησιά με την ηπειρωτική χώρα. Κάθε χρόνο η αγορά εξυπηρετεί περίπου 20 εκατομμύρια επιβάτες και μεταφέρει πάνω από 5 εκατομμύρια φορτηγά και εμπορευματοκιβώτια, υποστηρίζοντας την εμπορική διακίνηση και τη σύνδεση των νησιών με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο κλάδος απασχολεί άμεσα περισσότερους από 25.000 εργαζόμενους και συνεισφέρει περίπου 1,2 δισεκατομμύριο ευρώ στο ΑΕΠ. Οι μεγάλες ακτοπλοϊκές εταιρείες επενδύουν συστηματικά σε εκσυγχρονισμό του στόλου, με περισσότερα από 50 νέα πλοία να έχουν εισαχθεί τα τελευταία 10 χρόνια, μειώνοντας το λειτουργικό κόστος κατά περίπου 15% και τις εκπομπές CO₂ κατά 20% κατά μέσο όρο ανά πλοίο.
Η εποχικότητα της αγοράς είναι σημαντική: το 60% των επιβατών και το 55% των εμπορευματικών μεταφορών συγκεντρώνονται τους μήνες Ιούνιο – Σεπτέμβριο. Παρά τις διακυμάνσεις, η ελληνική ακτοπλοΐα παραμένει στρατηγικός τομέας, ενισχύοντας την τοπική οικονομία, την απασχόληση και την εμπορική δραστηριότητα στα νησιά. Η επένδυση σε τεχνολογία και βιώσιμες υποδομές διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της αγοράς.”
Πηγή: ΙΟΒΕ