Ένα ακόμη βράδυ πνευματικής ανάτασης πρόσφερε η ΑΚΜΕ “Φίλοι του Φεστιβάλ Άνδρου”, στο Δημοτικό Θέατρο Άνδρου. Δεν υπήρχε θέση ούτε για ορθίους. Το κείμενο του Γιάννη Βαθυά αναλυτικό και ανθρώπινο μεταφέρει στα “κλαβιέ των τερματικών” -όπως έλεγε ο αείμνηστος Γιώργος Μπέρτσος- κάτι από την πραγματικότητα και κάτι από την μαγεία της χθεσινής νύχτας 25.11.2025!
Το γάλα, η αγάπη
Του ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΘΥΑ
Η Δήμητρα Βήττα, η Στέλλα Γκίκα, ο Μάνος Καρατζογιάννης, ο Δημήτρης Πασσάς.
Το κοινό
Το κοινό
Η μάνα, ο Αντώνης, ο Λευτέρης, η Νατάσα.
Ντροπή, φόβος, θυμός, αγωνία, πληγή, πίκρα.
Αγάπη.
Δημοτικό Θέατρο Άνδρου, ηθοποιοί, κοινό.
Μια συγκλονιστική παράσταση που άγγιξε και άνοιξε ψυχές, όπως αποκαλύφθηκε στον διάλογο που ακολούθησε και απέδειξε ότι σε αυτό τον Δήμο, σε αυτή την κοινότητα το επίπεδο είναι πολύ υψηλό και οι ποιοτικές ενέργειες των Φίλων Φεστιβάλ Άνδρου βρίσκουν ευήκοα ώτα.
Από την πρώτη στιγμή που έμαθα ότι «Το Γάλα» θα παρουσιαστεί στην Άνδρο, είχα ήδη την αίσθηση ότι θα ζήσω κάτι ξεχωριστό. Ήμουν προετοιμασμένος πως πρόκειται για μια εξαιρετική παράσταση, όχι μόνο εξαιτίας της φήμης που συνοδεύει το έργο του Βασίλη Κατσικονούρη εδώ και χρόνια, αλλά κυρίως λόγω μιας πολύτιμης προσωπικής εμπειρίας που προηγήθηκε. Την παραμονή της παράστασης είχα την ευκαιρία να συναντήσω τον σκηνοθέτη Μάνο Καρατζογιάννη και τους πρωταγωνιστές. Η συνάντησή μας, ζεστή αλλά τυπική στην αρχή, γρήγορα αποκάλυψε βάθος, σκέψη και αφοσίωση. Δεν ήταν μια απλή κουβέντα. Ένιωσα πως μου άνοιγαν μια μικρή χαραμάδα στον εσωτερικό κόσμο αυτής της παράστασης, στον τρόπο με τον οποίο την είχαν δουλέψει, ονειρευτεί και κουβαλήσει μέσα τους. Έτσι, όταν βρέθηκα την επόμενη μέρα στον χώρο του θεάτρου, δεν περίμενα απλώς ένα καλό θέατρο. Περίμενα μια εμπειρία που είχε ήδη αρχίσει να με συγκινεί πριν καν σηκωθεί η αυλαία και, όπως αποδείχθηκε, δεν διαψεύστηκα.
Η Άνδρος είχε την ιδιαίτερη χαρά να φιλοξενήσει την παράσταση «Το Γάλα», μια δημιουργία που άγγιξε βαθιά όσους βρέθηκαν εκεί και πρόσφερε μια βραδιά γεμάτη ένταση, ευαισθησία και αλήθεια. Οι κάτοικοι του νησιού ανταποκρίθηκαν με ιδιαίτερη θέρμη, γεμίζοντας τον χώρο και δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα συμμετοχής που ήταν αισθητή από την πρώτη στιγμή. Η παράσταση δεν αντιμετωπίστηκε ως ένα ακόμη πολιτιστικό γεγονός, αλλά ως μια εμπειρία που όλοι ήθελαν να μοιραστούν. Υπήρχε μια προσμονή, μια σιωπηλή υπόσχεση ότι θα παρακολουθούσαμε κάτι που θα μας άφηνε αποτύπωμα.
Η επιτυχία αυτής της βραδιάς δεν ήταν τυχαία. Σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στη σταθερή και πολύτιμη προσφορά της ΑΜΚΕ Φίλοι Φεστιβάλ Άνδρου, η οποία εδώ και χρόνια στηρίζει την παρουσία ποιοτικών καλλιτεχνικών δράσεων στο νησί. Με συνέπεια, οργάνωση και αφοσίωση στον πολιτισμό, έχει καταφέρει να διατηρεί ζωντανό το ενδιαφέρον του κοινού και να φέρνει την Άνδρο σε επαφή με σημαντικές παραστάσεις και δημιουργούς. Δεν πρόκειται απλώς για έναν οργανισμό που φέρνει εκδηλώσεις αλλά για μια κοινότητα ανθρώπων που έχουν επενδύσει συναισθηματικά στο πολιτιστικό αποτύπωμα του νησιού, ενισχύοντας τη θέση του ως πυρήνα καλλιτεχνικής δραστηριότητας στο Αιγαίο.
«Το Γάλα» είναι ένα έργο με βαθιά ανθρώπινη στόχευση. Ο Κατσικονούρης καταπιάνεται με τη ζωή μιας οικογένειας μεταναστών, με τις σχέσεις, τις πληγές και τις προσπάθειές τους να ριζώσουν σε μια νέα πραγματικότητα. Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται η μητέρα και οι δύο γιοι της, ο ένας να παλεύει με την ψυχική του αστάθεια και ο άλλος να προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του σε έναν κόσμο που εύκολα σε συνθλίβει αν είσαι ευάλωτος. Το γάλα, σύμβολο της μητρικής φροντίδας αλλά και του βάρους της ευθύνης, λειτουργεί σαν άξονας που διαπερνά όλο το έργο. Είναι ένα κείμενο που απαιτεί λεπτότητα, ακρίβεια και συναισθηματική ισορροπία, στοιχεία που οι συντελεστές κατάφεραν να αποδώσουν με έναν τρόπο που καθήλωσε το κοινό.
Την προηγούμενη μέρα, στη συζήτησή μας, ο Μάνος Καρατζογιάννης είχε μιλήσει με αφοσίωση για την ουσία του θεάτρου. Μου είπε ότι «σε κάθε παράσταση το μήνυμα είναι ένα ρευστό, ένα συνεχές πήγαινε έλα μεταξύ σκηνής και θεατών». Οι λέξεις του είχαν μια γαλήνια σιγουριά, σαν να τις είχε διαπιστώσει ξανά και ξανά στην πορεία του. Μου εξήγησε πώς η ενέργεια μεταβάλλεται κάθε φορά, πώς οι θεατές διαμορφώνουν την ατμόσφαιρα με την προσοχή, τη σιωπή, ακόμη και με τις αναπνοές τους. Το θέατρο γεννιέται από τη συνάντηση, είπε κάποια στιγμή, και κάθε συνάντηση είναι μοναδική.
Οι ηθοποιοί, με τη σειρά τους, μίλησαν με θέρμη για το νησί και τους ανθρώπους του. Τόνισαν τη ζεστή υποδοχή που είχαν από τους κατοίκους, τη γενναιοδωρία και την ηρεμία που τους προσέφερε ο τόπος. Παρατήρησαν ότι το ανδριώτικο κοινό διαθέτει καλλιτεχνική αντίληψη και διακριτικότητα, δύο στοιχεία που, όπως είπαν, τους έδωσαν επιπλέον δύναμη. Επίσης, στάθηκαν στον πυρήνα της δουλειάς τους. Το θέατρο απαιτεί μελέτη, αγάπη, επιμονή στη λεπτομέρεια και συνεχή αυτοπειθαρχία. Ο μεγάλος μας αντίπαλος είναι η βιασύνη, ανέφεραν χαρακτηριστικά. Σε μια εποχή όπου όλα τρέχουν, το θέατρο επιμένει στο αργό, στο συνειδητό, στο βαθιά επεξεργασμένο.
Το βράδυ της παράστασης, όλα όσα μου είχαν περιγράψει επιβεβαιώθηκαν με εντυπωσιακό τρόπο. Η σχέση σκηνής και πλατείας ήταν πραγματικά ρευστή, ένα αόρατο αλλά απολύτως αισθητό νήμα που συνέδεε τους ηθοποιούς με το κοινό. Οι θεατές παρακολουθούσαν με προσοχή κάθε κίνηση, κάθε παύση, κάθε στιγμή όπου οι χαρακτήρες πάλευαν με τα τραύματα και τις προσδοκίες τους. Η σιωπή, σε πολλά σημεία, μιλούσε δυνατότερα από τα λόγια. Κι εκεί υπήρχε η αλήθεια του έργου. Στις λεπτές μεταβάσεις, στα βλέμματα, στους αναστεναγμούς που γεννούσε η ιστορία.
«Το Γάλα» στην Άνδρο δεν ήταν απλώς μια καλλιτεχνική στιγμή. Ήταν μια εμπειρία που ένωσε ανθρώπους, άγγιξε καρδιές και υπενθύμισε τη δύναμη της τέχνης να ανοίγει διαλόγους και να φωτίζει τις κρυφές πτυχές της ανθρώπινης ζωής.
Και για μένα προσωπικά, ήταν μια επιβεβαίωση ότι μερικές εμπειρίες αρχίζουν πριν από την ίδια τη στιγμή που συμβαίνουν, και συνεχίζουν μέσα μας για πολύ καιρό μετά.
Στην Άνδρο στις 25 Νοεμβρίου του 2025, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η βροχή φωτίζει το πλακόστρωτο της αγοράς με τον ίδιο τρόπο που το λάμπρυνε το πρωί ο ήλιος.
Με αγάπη
Γιάννης Βαθυάς