Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΘΩΜΑ
Όποιος διαφωνεί με τον δήμαρχο κάνει λάθος; Ή δεν πρέπει να διαφωνούμε για το καλό του τόπου, ακόμα και όταν ο δήμαρχος και η διοίκηση συνολικά κάνουν λάθος; Ή μήπως μπορούμε να διαφωνούμε, αρκεί να μην το λέμε δημόσια;
Μέχρι σήμερα στον Δήμο Άνδρου φαίνεται να έχει παγιωθεί μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία η άποψη της δημοτικής αρχής είναι η μόνη ορθή. Καμία πρόταση της αντιπολίτευσης δεν έχει γίνει αποδεκτή, ενώ καμία ουσιαστική συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο δεν κατέληξε σε σύνθεση απόψεων. Από την υγεία και το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο μέχρι τις ανεμογεννήτριες και τη λειψυδρία, κυριαρχεί η λογική της μίας και μοναδικής άποψης.
Το ερώτημα είναι απλό: είναι δυνατόν όλες οι άλλες προτάσεις να είναι λανθασμένες; Είναι δυνατόν σε τόσο σημαντικά ζητήματα να μην υπάρχει ούτε ένα σημείο σύγκλισης;
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι όποιος εκφράζει διαφορετική γνώμη σπάνια λαμβάνει πολιτικές απαντήσεις. Αντί διαλόγου, ακολουθούν χαρακτηρισμοί περί «τοξικότητας» ή υπαινιγμοί ότι δεν θέλει το καλό του νησιού, ενώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οργανώνονται συχνά επιθέσεις στη διαφορετική άποψη αντί για απαντήσεις επί της ουσίας.
Πρόκειται για μια περίπτωση όπου η διοίκηση φαίνεται να ασκείται πολύ περισσότερο μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως μέσω του Facebook παρά μέσω των θεσμικών οργάνων του Δήμου. Το Δημοτικό Συμβούλιο, που θα έπρεπε να αποτελεί τον βασικό χώρο διαλόγου και σύνθεσης απόψεων, έχει καταλήξει να λειτουργεί ως χώρος επικύρωσης προειλημμένων αποφάσεων και όχι ως πεδίο ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης.
Ακόμη και κατά τις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου δημιουργείται συχνά η εντύπωση ότι οι απαντήσεις δεν διαμορφώνονται αποκλειστικά μέσα στον θεσμικό χώρο. Κάμερες κλείνουν όταν δεν υπάρχουν απαντήσεις και ανοίγουν ξανά λίγο αργότερα για να δοθούν νέες, συχνά διαφορετικές τοποθετήσεις. Μια διαδικασία που εξελίσσεται πίσω από τις κάμερες, χωρίς διαφάνεια και χωρίς οι πολίτες να γνωρίζουν τι ακριβώς μεσολάβησε.
Παράλληλα, η επικοινωνία φαίνεται να υποκαθιστά το έργο. Συνεχείς φωτογραφίες του δημάρχου, προβολή έργων που είτε δεν υπάρχουν ακόμη είτε θα υλοποιηθούν μετά από χρόνια και παρουσίαση αυτονόητων παρεμβάσεων ως σημαντικών επιτευγμάτων συνθέτουν μια εικόνα που συχνά απέχει από την πραγματικότητα. Σε έναν Δήμο όπου η επικοινωνία επιχειρεί να δημιουργήσει έργο αντί να επικοινωνήσει το έργο, η εικόνα τείνει να υπερισχύει της ουσίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διοίκηση και κυρίως ο δήμαρχος μοιάζουν να βρίσκονται στο απυρόβλητο. Η διαφορετική άποψη αντιμετωπίζεται συχνά με συντονισμένες διαδικτυακές επιθέσεις, απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς και αμφισβήτηση κινήτρων, αντί με πολιτικά επιχειρήματα. Στην ίδια λογική εντάσσεται και η δημόσια παρέμβαση του ειδικού έμμισθου συνεργάτη του δημάρχου, ο οποίος αντί να περιορίζεται στον θεσμικό του ρόλο συμμετέχει ενεργά στον παραταξιακό διάλογο, λειτουργώντας ως πολιτικός υπερασπιστής της δημοτικής αρχής.
Όμως η δημοκρατία δεν λειτουργεί έτσι. Η διαφωνία δεν είναι απειλή ούτε πράξη εχθρότητας. Είναι βασικό στοιχείο της δημοκρατικής διαδικασίας. Κανείς δεν διαθέτει το αλάθητο και καμία εξουσία δεν πρέπει να θεωρεί ότι κατέχει αποκλειστικά την αλήθεια.
Η αγάπη για τον τόπο δεν αποδεικνύεται με τη σιωπή ούτε με την άκριτη συμφωνία. Αποδεικνύεται με τη συμμετοχή, τον έλεγχο, τις προτάσεις και την ελεύθερη έκφραση των απόψεων.
Γιατί τελικά η δημοκρατία δεν απαιτεί ομοφωνία. Απαιτεί σεβασμό στη διαφορετική άποψη.
Κ.Αθ.Θ.
@highlight