Του ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΘΥΑ
Το Ανοιχτό Θέατρο Άνδρου αναδείχθηκε απόψε σε έναν χώρο όπου οι άνθρωποι επιβεβαίωσαν την ίδια την ταυτότητά τους.Η οντολογία αναζητά την ουσία της ύπαρξης και στην ελληνική παράδοση αυτή η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στις φορεσιές, στα μουσικά όργανα ή στους χορούς.
Βρίσκεται, κυρίως, στους ανθρώπους που συνεχίζουν να τα βιώνουν, να τα μεταδίδουν και να τα παραδίδουν στις επόμενες γενιές. Η παράδοση έτσι εξυψώνεται σε τρόπο ύπαρξης.
Με αυτό το πνεύμα ξεκίνησε η πρώτη ημέρα του 3ου Χορευτικού Ανταμώματος Πολιτιστικών Συλλόγων, που μετέτρεψε το νησί σε σημείο συνάντησης της ελληνικής ψυχής. Από νωρίς το πρωί, στον Πολυχώρο του ΕΠΑΛ, το πρώτο φίλοι καλώς ορίσατε ήταν μια έμπρακτη έκφραση της ανδριώτικης φιλοξενίας.
Η πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Άνδρου, μαζί με μέλη του συλλόγου, υποδέχθηκαν τις αποστολές από κάθε γωνιά της Ελλάδας, ενώ το καλωσόρισμα εκ μέρους του Δήμου Άνδρου απηύθυνε η εντεταλμένη σύμβουλος Πολιτισμού.
Οι καλεσμένοι αργά το βράδυ δήλωναν γοητευμένοι από το Ανοιχτό Θέατρο, από τη φιλοξενία αλλά και όλο το νησί. Κι αυτό είναι η μεγαλύτερη πρεσβεία για έναν τόπο. Το θετικό αποτύπωμα που αφήνει στον επισκέπτη, καθάριο και ευθυτενές, μακριά από πιθανές τοπικές μικρότητες.
Στον ίδιο χώρο πραγματοποιήθηκαν οι πρόβες όλων των συγκροτημάτων, με τους μουσικούς παρόντες, ώστε να αποφευχθεί η έντονη μεσημβρινή ζέστη στο Ανοιχτό Θέατρο. Η επιλογή αυτή φανέρωσε τη φροντίδα των διοργανωτών αλλά και τον σεβασμό προς τους ανθρώπους που ταξίδεψαν χιλιόμετρα και μίλια για να υπηρετήσουν την ελληνική παράδοση.
Η απήχηση του Ανταμώματος είχε γίνει αισθητή πολύ προτού ξεκινήσει. Σαράντα χορευτικές ομάδες από ολόκληρη την Ελλάδα είχαν εκδηλώσει την επιθυμία να συμμετάσχουν. Από αυτές επιλέχθηκαν δεκατέσσερις, με γνώμονα την αντιπροσωπευτικότητα διαφορετικών πολιτισμικών ενοτήτων της χώρας. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η διοργάνωση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια ενός τοπικού φεστιβάλ και εξελίσσεται σε έναν θεσμό με πανελλαδική αναγνώριση.
Το μεγάλο ραντεβού δόθηκε στις 7.30 το απόγευμα, στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στη Χώρα. Από εκεί ξεκίνησε η εντυπωσιακή παρέλαση των χορευτικών συγκροτημάτων προς το Ανοιχτό Θέατρο, διασχίζοντας την ιστορική Αγορά. Η Χώρα γέμισε χρώματα, παραδοσιακές φορεσιές, ήχους και χαμόγελα. Κάτοικοι και επισκέπτες απόλαυσαν το γεγονός. Ήταν μια πομπή πολιτισμού που θύμιζε πως η ελληνική παράδοση γεννήθηκε στις κοινότητες των ανθρώπων.
Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας αποτέλεσε ένα μεγάλο ταξίδι στον ελληνικό χώρο. Στη σκηνή του Ανοιχτού Θεάτρου παρουσιάστηκαν χοροί της Άνδρου από τον Χορευτικό Σύλλογο Γυναικών Άνδρου «Χορεύανδρος», της Κορίνθου από την Κορινθιακή Εστία Ιστορικών και Λαογραφικών Ερευνών, της Μικράς Ασίας από τον Παμμικρασιατικό Σύλλογο Πατρών, των Ιωαννίνων από το Τμήμα Παραδοσιακών Χορών του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Ιωαννιτών, του Ιονίου από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Νεοχωρίου «Κρηνίτες», της Θεσσαλίας από τον Φυσιολατρικό Λαογραφικό Επιμορφωτικό Σύλλογο Προαστίου Καρδίτσας, της Καππαδοκίας από την Πνευματική Πολιτιστική και Κοινωνική Κίνηση Βορείων Προαστίων και της Θράκης από τον Πολιτιστικό Λαογραφικό Όμιλο «Ελλήνων Ρίζες». Κάθε παρουσίαση αποτέλεσε ένα διαφορετικό κεφάλαιο της ίδιας εθνικής αφήγησης.
Όμως η παράδοση δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τον χορό. Εκφράζεται και μέσα από τη μουσική. Οι ήχοι του βιολιού, του σαντουριού, του λαούτου, του κλαρίνου, των κρουστών ήταν οι ίδιοι οι φορείς της μνήμης, με νότες. Η μουσική και το τραγούδι στην ελληνική παράδοση είναι η γλώσσα της κοινότητας, εκείνη που μεταφέρει από γενιά σε γενιά τις ιστορίες, τις χαρές, τις λύπες και τις ελπίδες. Ο χορός και η μουσική αποτελούν μια αδιάσπαστη ενότητα, ένα πολιτισμικό συνθετικό βίωμα που διασώζει την ταυτότητα του Ελληνισμού.
Το Ανοιχτό Θέατρο Άνδρου γέμισε από κόσμο που παρακολούθησε με ενδιαφέρον τις εμφανίσεις των συλλόγων. Η θερμή ανταπόκριση του κοινού επιβεβαίωσε ότι η παράδοση εξακολουθεί να συγκινεί, όταν παρουσιάζεται με αυθεντικότητα και σεβασμό.
Η πρώτη ημέρα δεν είχε μόνο πολιτιστικό χαρακτήρα. Είχε και ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Περισσότεροι από τετρακόσιοι χορευτές, συνοδοί και επισκέπτες έδωσαν ζωή στη Χώρα της Άνδρου. Τα ξενοδοχεία και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια φιλοξένησαν τις αποστολές, ενώ τα εστιατόρια, τα καφέ και τα τοπικά καταστήματα γέμισαν από κόσμο, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτισμός μπορεί να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς βιώσιμης ανάπτυξης ενός τόπου. Όταν μια κοινωνία επενδύει στον πολιτισμό της, επενδύει ταυτόχρονα στην οικονομία, στην εξωστρέφεια και στην ταυτότητά της.
Καθοριστική είναι η στήριξη του Δήμου Άνδρου, όπως και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, που στέκομται αρωγοί και σε αυτή τη διοργάνωση, επιβεβαιώνοντας ότι ο πολιτισμός αποτελεί στρατηγική επιλογή για το μέλλον του νησιού και βασικό εργαλείο προβολής της Άνδρου.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε στην πλατεία Καΐρη, όπου στήθηκε ένα αυθεντικό παραδοσιακό γλέντι. Υπό τους ήχους των παραδοσιακών μουσικών οργάνων, χορευτές, κάτοικοι και επισκέπτες έγιναν μια μεγάλη παρέα, χωρίς διαχωρισμούς. Εκεί η παράδοση έπαψε να είναι παράσταση και έγινε συμμετοχή, έγινε κοινότητα. Είναι εκπληκτικό να βλέπεις τούτα τα χρόνια νεαρά ζευγάρια να χορεύουν όχι τραγούδια του συρμού αλλά ένα καλοπαιγμένο μπάλο.
Αυτή είναι και η βαθύτερη οντολογία της παράδοσης. Δεν κατοικεί μόνο στα μουσεία ούτε φυλάσσεται μόνο στις προθήκες της ιστορίας. Κατοικεί στον άνθρωπο που συνεχίζει να τραγουδά, να χορεύει, να θυμάται, να ζει και να δημιουργεί. Κατοικεί στη στιγμή που η μνήμη γίνεται βίωμα και το παρελθόν μεταμορφώνεται σε παρόν και υπόσχεση μέλλοντος. Αυτές ακριβώς τις στιγμές χαρίζει η Άνδρος, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική παράδοση είναι μια ζωντανή υπόσχεση συνέχειας για το αύριο.