Δελτίο τύπου των 29 κατηγορηθέντων για τη διαμαρτυρία
στο λιμάνι του Γαυρίου το Μάιο του 2020
Την Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν στο Πρωτοδικείο της Σύρου οι δίκες για τον περίφημο «αποκλεισμό» του λιμανιού του Γαυρίου τον όχι και τόσο μακρινό όσο πιθανώς ακούγεται Μάιο του 2020. Στις δύο αυτές υποθέσεις κατηγορήθηκαν 27 και 4 πολίτες αντίστοιχα για παράνομη βία από κοινού και απείθεια κατά τη διάρκεια των συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας που πραγματοποιήθηκαν στις 23 και στις 26 εκείνου του μήνα. Το δικαστήριο, κατόπιν εξέτασης ενός μάρτυρα κατηγορίας και ενός υπερασπίσεως καθώς και από τις απολογίες όσων εκ των κατηγορουμένων προσήλθαν στη δίκη (λιγότεροι από τους μισούς!) αποφάσισε την απαλλαγή των κατηγορουμένων για αμφότερες τις παραπάνω κατηγορίες. Αυτά ως προς το αμιγώς νομικό σκέλος.
Όσον αφορά την κοινωνική πλευρά της υπόθεσης αξίζει να σημειωθούν τα εξής:
Από τις αρχές του 2020, την τοπική κοινωνία της Άνδρου απασχολούσαν δύο εξίσου καυτά θέματα: ο κορονοϊός από τη μία, ο οποίος εξαπλωνόταν ταχύτατα σε όλο τον πλανήτη, με τα επακόλουθα υγειονομικά μέτρα περιορισμού της κοινωνικής ζωής και από την άλλη ο «ιός» των βιομηχανικών ανεμογεννητριών, ο οποίος επίσης εξαπλωνόταν σε όλη την Ελλάδα και απειλούσε να «μολύνει» και τα βουνά των Κυκλάδων. Για την ακρίβεια του λόγου, στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων εκείνη την εποχή, η μία εκδήλωση ενημέρωσης-ευαισθητοποίησης των πολιτών διαδεχόταν την άλλη, ενώ το θέμα των ανεμογεννητριών ήταν κεντρικό τόσο στα Δημοτικά Συμβούλια των νησιών και στο Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου όσο και στα καφενεία και στους δρόμους.
Στην Άνδρο συγκεκριμένα, το νησί με τις περισσότερες αδειοδοτήσεις για εγκατάσταση ανεμογεννητριών από όλες τις Κυκλάδες, η ανησυχία ήταν εντονότατη. Μέσα σε αυτό το κλίμα, το μεσημέρι του Σαββάτου 23 Μαΐου διαδόθηκε η πληροφορία ότι πλησιάζει στο νησί καράβι που μεταφέρει ανεμογεννήτριες. Όσοι το μάθαμε, θορυβηθήκαμε και σπεύσαμε στο λιμάνι του Γαυρίου να διαπιστώσουμε αν ίσχυε η πληροφορία. Πράγματι, ένα πλοίο ανοιχτού τύπου που κατέπλευσε στις 3μιση το μεσημέρι, ο Καπετάν Χρήστος, μετέφερε πτερύγια ανεμογεννητριών και άλλα παρεμφερή ανταλλακτικά. Οι συγκεντρωμένοι διαμαρτυρηθήκαμε για το φορτίο και ζητήσαμε την αποχώρηση του πλοίου, όπως και έγινε μετά από δυόμιση ώρες υπό τις ζητωκραυγές του κόσμου. Τρεις μέρες αργότερα επαναλήφθηκε το ίδιο σκηνικό, αυτή τη φορά στις τρεισήμισι τα ξημερώματα και υπό βροχή. Ένα πλοίο ανοιχτού τύπου, η Παναγία Παραβουνιώτισσα, πλησίασε το λιμάνι του Γαυρίου, αυτή τη φορά, ωστόσο, υπό τις έντονες αποδοκιμασίες του συγκεντρωμένου πλήθους ούτε καν έδεσε, αλλά αντίθετα αποχώρησε. Στις δύο αυτές περιπτώσεις, ο κόσμος της Άνδρου είχε δείξει τα αντανακλαστικά που απαιτεί ένας κοινωνικός αγώνας υπέρ της προστασίας του νησιού και ενάντια σε ισχυρά πολιτικο-οικονομικά συμφέροντα που επιχειρούσαν να το «αλώσουν». Ωστόσο, ο αγώνας αυτός απαιτεί πίστη, επιμονή και διαρκή ετοιμότητα, κάτι που έλλειψε τους επόμενους μήνες, όταν έφτασαν στο νησί τα εξαρτήματα των ανεμογεννητριών που τελικά εγκαταστάθηκαν στο Καλυβάρι και το Φραγκάκι. Στο δε Φραγκάκι, για να εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες στην καρδιά της περιοχής NATURA, δίπλα στη φωλιά του σπιζαετού και πάνω στην πεζοπορική διαδρομή 19, έγιναν ζημιές και παραβάσεις από την εταιρία Greek Wind Power που βεβαιώθηκαν από τις ίδιες τις αρμόδιες υπηρεσίες της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου. Παρόλ’ αυτά, η εταιρεία θεώρησε σκόπιμο να μηνύσει όλους τους φορείς που είχαν εμπλακεί στην ανάδειξη των παραβάσεών της και μάλιστα με τις πλάτες μέρους της κοινωνίας της Άνδρου. Και σε αυτή την περίπτωση, οι κάτοικοι και φορείς που είχαν αντιδράσει στο τέλος δικαιώθηκαν.
Αρκετούς μήνες αργότερα, κάποιοι από τους εκατοντάδες συμμετέχοντες στις διαμαρτυρίες ενημερωθήκαμε ότι κατηγορούμασταν από τον εισαγγελέα της Σύρου για βία και απείθεια. Προφανώς εκπλαγήκαμε και αρχίσαμε να συμβουλευόμαστε δικηγόρους για το τι μέλλει γενέσθαι. Ταυτόχρονα μαθαίναμε ότι και στη γειτονική Τήνο είχαν σταλεί αντίστοιχες κλήσεις σε δίκη και μάλιστα με πολύ βαρύτερα κατηγορητήρια. Δεν χωρούσε αμφιβολία ότι επρόκειτο για επιχείρηση εκφοβισμού των πολιτών που είχαν πρωτοστατήσει στις διαμαρτυρίες ενάντια στις βιομηχανικές ανεμογεννήτριες.
Τελικά, όλοι αθωωθήκαμε. Το συμπέρασμα που βγαίνει από τα παραπάνω είναι ότι ως ενεργοί πολίτες έχουμε κάθε δικαίωμα να υπερασπιζόμαστε τον τόπο μας, το φυσικό του περιβάλλον, την ιστορία του, τα μνημεία του, τον πολιτισμό του και τις αξίες του απέναντι σε όσους τα επιβουλεύονται για ίδιον όφελος. Ωστόσο, η υπεράσπιση αυτή δεν πρέπει να γίνεται μόνο στην τελευταία γραμμή άμυνας, το λιμάνι του νησιού. Αντίθετα, δεν θα ήταν ορθότερο να αντιστεκόμαστε έγκαιρα, πάντα στο πλαίσιο της νομιμότητας, όταν οι επιτήδειοι επιχειρούν να πάρουν τις άδειες για την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών ή των φωτοβολταϊκών, καθώς και όταν προσεγγίζουν τους εύπιστους κατοίκους και τους υπόσχονται λαγούς με πετραχήλια για να τους εκχωρήσουν τη γη τους; Δεν θα έπρεπε να ασκούμε πιέσεις προς κάθε κατεύθυνση (Δήμο, Περιφέρεια, Κεντρική Κυβέρνηση), ώστε οι μηχανισμοί του κράτους να λειτουργούν υπέρ του πολίτη και όχι υπέρ του επιχειρηματία; Και δεν θα ήταν πιο ωφέλιμο να λαμβάνουμε μαζικά μέρος σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, προστατεύοντάς τις από ενέργειες που μπορεί να τις αμαυρώσουν χάριν της εκτόνωσης της κατά τα άλλα δικαιολογημένης ψυχολογικής έντασης. Εδώ αξίζει να αναρωτηθεί ο καθένας και η καθεμία, αν μία δυναμική, ειρηνική διαμαρτυρία αποτελεί άσκηση βίας ή έστω απειλή, όπως το αντιλήφθηκε ο εισαγγελέας που συνέταξε το εν λόγω κατηγορητήριο, τότε η θέα της νότιας Εύβοιας με τις εκατοντάδες ανεμογεννήτριες σε συνδυασμό με τις δεκάδες άδειες που εκκρεμούν να υλοποιηθούν στο νησί μας δεν συνιστά καθημερινή ψυχολογική βία;
Τέλος, δεν πρέπει ποτέ ξανά κανένας πολίτης του νησιού, και ιδίως ο πρώτος πολίτης του, να διανοηθεί να συνδράμει τις Αρχές στην ποινικοποίηση της απόλυτα δικαιολογημένης αντίδρασης των συμπολιτών του στο ξεπούλημα και την καταστροφή του τόπου. Το έχουμε δει και στην περίπτωση της Πάρου καθώς και στην πρόσφατη αντίδραση όλου του νησιού απέναντι στο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις ΑΠΕ που εξαιρεί την Άνδρο από την απαγόρευση εγκατάστασης ανεμογεννητριών στις Κυκλάδες: η νίκη απαιτεί ενότητα, τα μικροσυμφέροντα είτε αυτά είναι πολιτικά είτε οικονομικά, πρέπει να μπαίνουν στο περιθώριο ενώπιον του μέγιστου συμφέροντος που δεν είναι άλλο από το να παραδώσουμε αυτόν τον τόπο όσο το δυνατόν καλύτερο στις επόμενες γενιές, όχι αγνώριστο.
Οι 29 κατηγορηθέντες στις δίκες