Μια σχέση 24 χρόνων, της Άνδρου με την επιστήμη
Του ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΘΥΑ
Σε ένα από τα ομορφότερα σημεία της Χώρας της Άνδρου, λίγο μετά την Καμάρα, το Δημοτικό Θέατρο μοιάζει να έχει πάρει θέση ανάμεσα στην πέτρα, το φως και τη θάλασσα, έγινε σήμερα η έναρξη ενός συνεδρίου που, αν το καλοσκεφτεί κανείς, είναι πολύ περισσότερο από ένα ακόμη συνέδριο.
Όταν μια επιστημονική διοργάνωση φτάνει αισίως στην 12η παρουσία της και έχει συνδέσει το όνομά της με την Άνδρο επί 24 χρόνια, παύει κάποια στιγμή να είναι φιλοξενούμενη.
Το 12ο Διεθνές Συνέδριο Oxidative Stress in Skin Medicine and Biology, το οποίο άρχισε σήμερα και λήγει την Κυριακή, υπό την αιγίδα και τη στήριξη του Δήμου άνδρου, φέρνει και φέτος στο νησί περίπου 200 επιστήμονες από την Ελλάδα και πολλές χώρες του κόσμου, μέχρι από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Επιστήμονες της ιατρικής, της φαρμακευτικής, της βιολογίας και συναφών πεδίων, που για λίγες ημέρες θα μιλούν για το οξειδωτικό στρες, την ηλιακή ακτινοβολία, το δέρμα, την πρόληψη και την υγεία.
Κι αν όλα αυτά ακούγονται κάπως μακριά από την καθημερινότητα ενός νησιού, υπάρχει ένας άνθρωπος που φρόντισε να τα φέρει πολύ κοντά. Ο δήμαρχος Άνδρου Θεοδόσης Σουσούδης, ο οποίος στον χαιρετισμό του δεν μίλησε μόνο ως δήμαρχος αλλά και ως γιατρός. Και αυτή η διπλή ιδιότητα έχει τη δική της σημασία.
Διότι όταν ένας γιατρός μιλά για ένα συνέδριο ιατρικής και βιολογίας του δέρματος, δεν χρειάζεται να εξηγήσει γιατί η επιστήμη έχει αξία. Όταν όμως ο ίδιος άνθρωπος είναι και δήμαρχος, πρέπει να εξηγήσει και γιατί αυτή η επιστήμη έχει αξία εδώ. Στην Άνδρο. Και ο δήμαρχος το έκανε με έναν τρόπο που ξεπερνά τα στενά όρια μιας εθιμοτυπικής ομιλίας.
Μίλησε για την εξωστρέφεια. Όχι για εκείνη την εύκολη εξωστρέφεια που μετράται μόνο με αφίξεις, αυτοκίνητα, δωμάτια και τραπέζια. Μίλησε για μια Άνδρο που μπορεί να γίνει τόπος συνάντησης ανθρώπων, ιδεών, γνώσης και συνεργασιών.
Αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. Ο δήμαρχος θύμισε ότι 12 συνέδρια σημαίνουν 24 χρόνια παρουσίας. Εικοσιτέσσερα χρόνια δεν είναι μια καλή συγκυρία. Είναι σχέση. Είναι συνήθεια. Είναι μνήμη. Είναι εκείνο το τα λέμε πάλι που, όταν επαναληφθεί αρκετές φορές, μετατρέπεται σε θεσμό.
Ο δήμαρχος μίλησε, λοιπόν, για το Συνέδριο της Άνδρου. Και αυτή είναι η σωστή φράση. Γιατί η Άνδρος δεν είναι το σκηνικό του. Έχει γίνει μέρος της ιστορίας του.
Εδώ μπαίνει και ο εμπνευσμένος καθηγητής Μιχάλης Ράλλης. Με το επιστημονικό του κύρος, ασφαλώς. Αλλά, κυρίως, με κάτι που δεν μετριέται σε τίτλους και δημοσιεύσεις, με την αγάπη του για την Άνδρο. Ο δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα σε αυτή την ανθρώπινη πλευρά. Γιατί η επιστήμη από μόνη της μπορεί να οργανώσει ένα συνέδριο. Η αγάπη για έναν τόπο είναι αυτή που μπορεί να το κάνει να επιστρέφει.
Κάπως έτσι δημιουργείται μια παράξενη αλλά όμορφη εξίσωση. Καθηγητές, ερευνητές και φοιτητές έρχονται για την επιστήμη, μένουν για το νησί και επιστρέφουν για όλα όσα συνέβησαν ανάμεσα στα δύο. Αν αυτό δεν είναι και μια μορφή τουρισμού, τότε τι είναι; Και μάλιστα ένας τουρισμός που ίσως αξίζει να συζητηθεί περισσότερο τώρα που έχει ανοίξει, για τα καλά, η κουβέντα για το μέλλον του τουρισμού στην Άνδρο.
Ο συνεδριακός τουρισμός δεν είναι μόνο να γεμίσουμε δωμάτια. Είναι να δημιουργήσουμε λόγους για να έρθει κάποιος στην Άνδρο όταν δεν θα ερχόταν απλώς για μπάνιο. Να έρθει για να ακούσει. Να μιλήσει. Να γνωρίσει. Να συνεργαστεί. Και, αν όλα πάνε καλά, να ξαναέρθει.
Αυτό είναι μια διαφορετική μορφή εξωστρέφειας. Πιο αθόρυβη, αλλά πιο ουσιαστική. Κι ύστερα υπάρχει και το άλλο, η επιστήμη να βγαίνει από την αίθουσα.
Ο δήμαρχος, ως γιατρός, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι η τελευταία ημέρα του συνεδρίου ανοίγει στην κοινωνία. Η συζήτηση για την ηλιακή ακτινοβολία, τα οφέλη και τους κινδύνους της, τη φωτοπροστασία, τη γήρανση του δέρματος και την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος αφορά όλους, και στα νησιά ακόμη περισσότερο, αφού ο ήλιος εκτός από επιστημονικό αντικείμενο, είναι καθημερινός κάτοικος του νησιού.
Είναι μια από τις πιο ωραίες ιδέες της διοργάνωσης, η γνώση να μη μένει στους ειδικούς, αλλά να επιστρέφει στον άνθρωπο που ζει κάτω από τον ίδιο ήλιο.
Η έπαρχος, Άννα Βρεττού, απηύθυνε τον δικό της χαιρετισμό και το καλωσόρισμα είχε όλα εκείνα που κάνουν έναν τόπο να θυμίζει ότι, πριν γίνει συνεδριακός προορισμός, είναι πατρίδα ανθρώπων.
Ακολούθησαν τοπικά εδέσματα και μουσική. Ο σκοπός του γάμου, από τον Βαγγέλη Χαλά και τον Κάρολο Γιαγιάννη. Και εκεί, ανάμεσα στη δερματολογία και στον σκοπό του γάμου, η Άνδρος έκανε το πιο έξυπνο πράγμα που μπορεί να κάνει ένας τόπος, έδειξε αυτό που είναι. Επιστήμη και παράδοση. Γιατροί και μουσικοί. Καθηγητές και κάτοικοι. Διεθνείς επιστήμονες και τοπικές γεύσεις.
Αυτό είναι εξωστρέφεια. Να ανοίγεις την πόρτα χωρίς να αλλάζεις το σπίτι. Και ο δήμαρχος, μιλώντας ταυτόχρονα ως δήμαρχος και ως γιατρός, το έθεσε ακριβώς έτσι, τονίζοντας, ότι η επιστήμη αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν βγαίνει από τα εργαστήρια και συναντά την κοινωνία.
Ένας τόπος αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν βγαίνει από τα στενά όρια της τουριστικής εικόνας του και συναντά τον κόσμο. Η Άνδρος, όπως όλα τα νησιά, έχει να απαντήσει στο ερώτημα πώς θα παραμείνει ο εαυτός της ενώ ανοίγεται περισσότερο στον κόσμο.
Η απάντηση, λοιπόν, βρίσκεται ακριβώς και σε τέτοιες συναντήσεις. Να έρχεται ο κόσμος στην Άνδρο. Να γνωρίζει την Άνδρο. Και, το σημαντικότερο, να φεύγει θέλοντας να επιστρέψει.
Τα νησιά μας δεν χρειάζονται διαφήμιση για να τα θυμάσαι. Χρειάζονται έναν καλό λόγο για να επιστρέψεις.
Γ.Β.