Με μεστό τρυφερό λόγο ο Δημήτρης Παλαιοκρασσάς μίλησε για τον πατέρα του Ιωάννη κατά την τελετή των αποκαλυπτηρίων της μαρμάρινης επιγραφής δρόμου της Χώρας με το όνομά του.
Ταυτόχρονα μας έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσουμε τον Γιάννη Παλαιοκρασσά ως άνθρωπο, ως πατέρα. Αλλά είναι και μια ευκαιρία να διευκρινήσουμε την εικόνα του ως πολιτικός και το τί έκανε για το νησί του.
Ο Δημήτρης Παλαιοκρασσάς μιλά για τον πατέρα του. Η εφημερίδα για τον πολιτικό.
Γράφει ο Δημήτρης Ι. Παλαιοκρασσάς:
Ο Πατέρας μου αγαπούσε την Άνδρο πολύ. Για την ακρίβεια την υπεραγαπούσε.
Από τα πολύ μικρά μου χρόνια που κατάφερα να ορθοποδήσω στα δυό μου πόδια, έχω περπατήσει αναρίθμητες φορές την οδό Ιωάννου Παλαιοκρασσά τον κεντρικό δρόμο στις Στενιές, που φτιάχτηκε στη μνήμη του προπάππου μου με χορηγία των παιδιών του. Στην βάφτιση του γιού μου Γιάννη πήρα τον πατέρα μου και τον νεοβαφτισμένο εγγονό του και τους φωτογραφήσαμε μπροστά στην μαρμάρινη επιγραφή της οδού, όπου οι τρεις συνονόματοι συνυπάρχουν. Παππούς κρατάει αγκαλιά τον εγγονό σε ένα γεφύρωμα τριών γενεών, με την μνήμη του προπάππου σιωπηλή μαρτυρία αλλά και αέναη παρουσία. Σήμερα είμαι βαθύτατα συγκινημένος που η Άνδρος τιμά τον πατέρα μου με μια παρόμοια αέναη μνήμη με άλλη μία οδό Ιωάννου Παλαιοκρασσά.
Δεν μπορώ βέβαια να θυμηθώ πότε μου εξήγησε ο πατέρας μου την προέλευση του ονόματος στο καλντερίμι των Στενιών, αλλά είμαι απόλυτα βέβαιος ότι μου το διηγήθηκε πολύ νωρίς στα παιδικά μου χρόνια, γεμάτος αγάπη και περηφάνεια που υπήρχε τέτοια οδός στην πατρίδα του. Την αγάπη του αυτή για την Άνδρο φρόντισε να την μεταλαμπαδεύσει στα παιδιά του, εμένα, την αδελφή μου Τατιάνα και την αδελφή μου Βερόνικα… και μάλιστα στα όρια της πλύσης εγκεφάλου…η πολυαγαπημένη του γυναίκα Ναταλία έγινε βέβαια φανατική Ανδριώτισσα παρόλο που δεν ήταν.
Το Αντριώτικο τυρί και το λεμόνι ήταν για εκείνον τα καλύτερα της οικουμένης, με το λεμόνι ειδικά να είναι η γενεσιουργός αιτία της Αντριώτικης ναυτιλίας λόγω της ανάγκης να μεταφερθεί από τα καΐκια του 19ου αιώνα μέχρι την φουρτουνιασμένη Μαύρη Θάλασσα. Παραδόξως για φανατικό λάτρη του κρασιού, το μόνο προϊόν της Άνδρου που δεν του άρεσε ήταν το κρασί το οποίο ονομάτιζε με αποστροφή κουτελίτη…
Η ιστορία όμως της Αντριώτικης ναυτιλίας ήταν βεβαίως εποποιΐα, και η περηφάνεια του φούσκωνε ακόμη πιο πολύ όταν μνημόνευε τον Δημήτρη, επονομαζόμενο Μήτρα, τον παππού του παππού μου που ταξίδευε με το καίκι του στην Μαύρη Θάλασσα, αλλά και τον δικό του παππού Γιάννη ως έναν από τους κορυφαίους καπετάνιους της Άνδρου. Αγαπημένη του εξιστόρηση ήταν όταν ο παππούς του Γιάννης έσπασε το πόδι του στο βαπόρι και παρόλα αυτά δεν λοξοδρόμησε σε λιμάνι για να του το φτιάξουν, συνέχισε το ταξίδι για να μην χάσει λεφτά ο εφοπλιστής του και μετέπειτα, κούτσαινε σε όλη του την ζωή. Η ιστορία αυτή δεν ήταν απλά για τον προπάππου Γιάννη, ήταν ένα τρανό παράδειγμα της στοχοπροσήλωσης που χαρακτήριζε τους Αντριώτες. Η κοινωνιολογική ανάλυση του για την Μικρά Αγγλία και το πως η ναυτική τριβή με την αγγλική κουλτούρα έκανε τους Αντριώτες σοβαρούς, εργατικούς και μεθοδικούς, ήταν εμβριθέστατη. Και βέβαια αυτά ήταν ασυνήθιστα χαρακτηριστικά για την Ελληνική πραγματικότητα που καθιστούσαν τους Αντριώτες αγαστή εξαίρεση!
Την σημαντικότητα αυτή και την αγάπη και περηφάνεια του μου την ενστάλαξε από μικρή ηλικία και θυμάμαι εναργέστατα τον εαυτό μου στην τρυφερή ηλικία των 11 να προσπαθώ να πείσω τον πατέρα μου να μετακομίσουμε στην Άνδρο και να ζούμε καλλιεργώντας το κτήμα μας…αφού το συζητήσαμε μερικές φορές και απολύτως χωρίς να απαξιώνει την παιδική μου φαντασίωση, γιατί είχε αστείρευτη αποδοχή, μου έδωσε την αμίμητη τεχνοκρατική απάντηση…κάνε ένα feasibility study, μια μελέτη σκοπιμότητας!
Η αγάπη ευρύτερα ήταν ένα φυσικά πηγαίο συναίσθημα που ήταν ριζωμένο μέσα στην ψυχή του. Αναδυόταν αρχικά προς την γυναίκα του Ναταλία και προς εμένα και τις δύο αδελφές μου. Από εκεί προεκτεινόταν στον κοντινό του κύκλο των ανθρώπων του συγγενικού και φιλικού του περιβάλλοντος. Ανακαλώ καθαρότατα από την εφηβικά μου χρόνια την αναστάτωση που προκλήθηκε στην οικογένεια όταν αρρώστησε με σοβαρό καρκίνο ο ξενοδόχος Φραγκίσκος Αποστολίδης από το Γαύριο και έπρεπε να βρεθούν χρήματα για να πάει στην Αμερική για θεραπεία. Ως συνήθως σ’αυτές τις, όχι σπάνιες, αγαθοεργίες ο πατέρας μου επιστράτευσε την μητέρα μου να μαζέψει χρήματα γιατί ήξερε ότι εκείνη είχε μια μοναδική πειθώ που βασιζόταν στο συναίσθημα της που άνετα εξωτερίκευε. Αντίθετα, ο ίδιος, όπως μου εξομολογήθηκε 80’αρης πλέον, δυσκολευόταν να εκφράσει τα συναισθήματα του γιατί, λέγοντας μου βουρκωμένος, ανατράφηκε μέσα στην αντρική κουλτούρα των βαποριών όπου κανείς δεν μπορούσε να εξωτερικεύσει τα δύσκολα συναισθήματα του μελαγχολικού νόστου. Πάντως, παρόλη την έλλειψη έκφρασης εγώ ως μικρός Δημήτρης ήξερα πάρα πολύ βαθιά ότι ο πατέρας μου ήταν ένας βράχος/καταφύγιο αγάπης και ασφάλειας.
Η αγάπη ως δομικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του διαχεόταν από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, σε μια απολύτως φυσική προέκταση προς το κοινωνικό σύνολο όπου μεταμορφωνόταν στην σημαντικότατη για εκείνον κοινωνική προσφορά. Αυτό που λέμε πολύ απλά το «να πάει ο τόπος μπροστά» ήταν τεράστια αξία για εκείνον. Χαρακτηριστικά εξηγούσε την απόφαση του να μην ακολουθήσει την ναυτική και εφοπλιστική παράδοση της οικογένειας γιατί έλεγε ότι έτσι το μόνο που θα έκανε ήταν να βγάζει λεφτά και να μην προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο. Αυτή η κεντρική του αξία ήταν η πυξίδα που τον οδήγησε στην απόφαση να μπει στην πολιτική. Το πως ακριβώς έγινε αυτό είναι μια άγνωστη στους πολλούς ιστορία από τα παλιά, που όμως είναι άκρως ενδεικτική της ιδιοσυγκρασίας του και των αρχών του.
Στα τέλη της δεκαετίας του 60, ο πατέρας μου ήταν στα 35 του χρόνια ένας από τους ελαχιστότατους Έλληνες οικονομολόγους με προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στο ξακουστό London School of Economics και είχε ήδη διαπρέψει στο ΚΕΠΕ αλλά και στο γραφείο Δοξιάδη που τότε μεσουρανούσε σε παγκόσμιο επίπεδο. Η καλή του φήμη έφτασε στα αυτιά του Παττακού ο οποίος τον κάλεσε και του πρότεινε να αναλάβει Γενικός Γραμματέας σε κάποιο υπουργείο, μόνο και μόνο για να εισπράξει την αρνητική απάντηση του πατέρα μου. Αυτό το επεισόδιο ήμουν πολύ μικρός για να το θυμάμαι, θυμάμαι όμως το επόμενο…Κάποιο καλοκαίρι των αρχών της δεκαετίας του 70 και ενώ ήμασταν σε διακοπές στην Ζάκυνθο, έπεσε ένα τηλεφώνημα που αναστάτωσε πολύ τους γονείς μου και αυτή την έντονη ανησυχία την ανακαλώ. Έπρεπε να σταματήσουμε τις διακοπές μας και να γυρίσουμε στην Αθήνα γιατί από το γραφείο του Παττακού είχαν ζητήσει πάλι συνάντηση. Οι γονείς μου προέβλεπαν ότι ο Παττακός θα έκανε και άλλη πρόταση και θορυβημένοι αναρωτιόντουσαν πως θα υποδεχόταν ο Παττακός μια δεύτερη άρνηση, είχε στοιχεία κινδύνου αυτή η κατάσταση. Πράγματι, ο Παττακός αυτή την φορά του έταξε θέση υφυπουργού για να εισπράξει και δεύτερη άρνηση, ευτυχώς χωρίς δυσάρεστες επιπτώσεις.
Μετά το Πολυτεχνείο όμως, όταν έτριζαν τα θεμέλια της δικτατορίας, τα Χριστούγεννα εκείνα βρεθήκαμε σε ένα ορεινό χωριό της Ευρυτανίας. Εκεί ο πατέρας μου είχε μια συζήτηση με τον αγαπημένο του φίλο Λευτέρη Γείτονα, στην οποία του είπε ότι όταν πέσει η δικτατορία πρέπει όλοι να βοηθήσουμε στην ανόρθωση του τόπου, εννοώντας σαφώς την πρόθεση του ή καλύτερα όπως το αντιλαμβανόταν ο ίδιος το καθήκον του, να μπει στην πολιτική. Και αυτό δεν άργησε όταν το 1977 ο Αχιλλέας Καραμανλής με εντολή του αδελφού του, Κωνσταντίνου Καραμανλή, τον προσκάλεσε να μπει στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας. Παρόλο που η θέση του δεν οδήγησε σε θέση στη Βουλή, ο Καραμανλής τον τοποθέτησε εξωκοινοβουλευτικό υφυπουργό Συντονισμού, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο για την εποχή. Από τότε και διατρέχοντας τις πολυάριθμες κυβερνητικές και βουλευτικές θέσεις από τις οποίες πέρασε, δεν έχασε από τον ορίζοντα του την στιβαρή πυξίδα που τον οδήγησε στην πολιτική: να πάει μπροστά ο τόπος. Και βεβαίως ο μικρός τόπος της Άνδρου επίσης πήγε μπροστά: οδικό δίκτυο, λιμάνι Γαυρίου, δίκτυο ύδρευσης, όλα αναβαθμίστηκαν δραστικά.
Φανταστείτε λοιπόν μια γαλήνια λίμνη στην οποία πέφτει ένα βότσαλο και δημιουργεί ομόκεντρους κύκλους που ξεμακραίνουν. Για την ακρίβεια τρεις κύκλους: το γενναιόδωρο ένστικτο της αγάπης του πατέρα μου για την Άνδρο διαχεόταν από την οικογένεια, στην ευρύτερη κοινωνία του νησιού και μεταμορφωνόταν στον πολιτικό στίβο σε προσφορά στον τόπο.
Αυτός ήταν ο Πατέρας μου.
Δ.Ι.Π.
Ο βουλευτής της Άνδρου
Κρίνοντας σκόπιμο να περάσει λίγο ο καιρός πριν αναφερθούμε στο θέμα – η απόσταση σε κάνει να βλέπεις τα πράγματα καλύτερα- και με αφορμή αυτή την ερώτηση που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης “Τί έκανε για την Άνδρο ο Γιάννης Παλαιοκρασσάς” τολμήσαμε μια αποδελτίωση από παλιές εφημερίδες από τυπώματα της “Ανδριακής”. Τυπώματα που δημιούργησαν μια ενδεικτική λίστα έργων τα οποία έγιναν στην Άνδρο. Η ονοματοδοσία οδού του νησιού είναι η ευγενής αναγνώριση από τον Δήμο Άνδρου ενός Ανδριώτη πολιτικού που προσέφερε στην χώρα του από διάφορες θέσεις όπως εκείνη του βουλευτή, του υπουργού, του Επιτρόπου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατασκευή οδού προς Άνω Στενιές
Κατασκευή οδού προς Άνω Πιτροφό
Κατασκευή περιφερειακής οδού Μεσαριάς και οδού προς Φάλικα, Σασά, Κουρέλι
Ασφαλτόστρωση οδού Μπατσίου-Κατακοίλου-Άρνης
Διάνοιξη οδού Αποικίων-Βουρκωτής έως περίπου το νεκροταφείο Βουρκωτής (συνέχιση έργου από επόμενη Κυβέρνηση)
Βελτίωση/ασφαλτόστρωση οδού Αποικίων-Βουρκωτής-Άρνης
Βελτίωση οδού Γαυρίου-Φελλού
Διάνοιξη οδού Πέρα Μπάντας/Αγίας Βαρβάρας οικισμού Στενιών
Βελτίωση/ασφαλτόστρωση οδού Χώρας-Συνετίου-Κορθίου
Βελτίωση οδού προς οικισμό Στενιών
Έργα ενίσχυσης/υποδομής και προστασίας παραλιακού μετώπου Κορθίου
Λιμενικά έργα εκβάθυνσης και επέκτασης λιμένα Γαυρίου, βελτίωση των κρηπιδωμάτων του και παρόμοιες εργασίες στον λιμένα της Χώρας
Βελτίωση-προστασία πηγής ύδρευσης οικισμού Στενιών
Βελτίωση-επέκταση δικτύου ύδρευσης οικισμού Μεσαριάς
Ίδρυση θέσης φύλακα Αρχαιοτήτων στο Αρχαιολογικό Μουσείο Παλαιόπολης, με την προϋπόθεση καταγωγής του από την Παλαιόπολη