Του ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΘΥΑ
Αυτές τις μέρες τα κέφια δεν είναι και στα καλύτερά τους. Οι ειδήσεις δύσκολα σου επιτρέπουν να χαμογελάσεις. Μέσα σε όλα αυτά, ήρθε το μεσημεριανό τηλεφώνημα του Δημήτρη. «Έλα το βράδυ στο Συνετί. Θα δεις, αξίζει», μου είπε με εκείνη τη σιγουριά που δεν σου αφήνει πολλά περιθώρια να αρνηθείς.
Είχε δίκιο. Η δικαίωση ήρθε προτού ακόμη φτάσω. Η θάλασσα ξεπρόβαλε ανάμεσα στα δέντρα, εκεί λίγο πριν από το χωριό, προτού πάρει να βραδιάσει σαν να ήθελε να προετοιμάσει τον επισκέπτη για όσα θα ακολουθούσαν. Από εκείνη τη στιγμή κατάλαβα πως η βραδιά θα ήταν διαφορετική.
Ο Σύλλογος Φίλων Λαογραφικού Μουσείου Συνετίου είχε φροντίσει τα πάντα με αγάπη και σεβασμό στην παράδοση. Είχε στήσει μια όμορφη αναδρομή στις γεύσεις, τις μουσικές και τις συνήθειες ενός τόπου που ξέρει να κρατά ζωντανή την ιστορία του.
Το πρώτο καλωσόρισμα ήταν όπως παλιά. Λουκούμι και κρασί για όλους, με τη γνωστή ανδριώτικη φιλοξενία. Αμέσως μετά ακολούθησε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρουσίαση για το πώς παρασκευάζεται το παραδοσιακό ψάρι σαβόρι. Με απλό και κατανοητό τρόπο παρουσιάστηκαν όλα τα στάδια της συνταγής, από το αλεύρωμα και το τηγάνισμα μέχρι τη σάλτσα με ξύδι, σκόρδο και δενδρολίβανο, που δίνει στο φαγητό τη χαρακτηριστική του γεύση και του εξασφαλίζει τη διατήρηση.
Η θεωρία δεν άργησε να γίνει πράξη. Λίγο αργότερα το σαβόρι προσφέρθηκε στους επισκέπτες, σε ένα ιδιαίτερα προσεγμένο κέρασμα. Ευγενέστατα κορίτσια σέρβιραν με χαμόγελο όλους τους παρευρισκόμενους, αποδεικνύοντας ότι η φιλοξενία είναι στάση ζωής.
Η συνέχεια ανήκε στη μουσική. Η Κωνσταντίνα Καλογρίδη κάθισε μπροστά σε ένα σαντούρι περίπου εκατόν πενήντα ετών, ένα πραγματικό κειμήλιο, και άρχισε να ξεδιπλώνει παραδοσιακούς σκοπούς. Ο ήχος του παλιού οργάνου είχε μια ιδιαίτερη ζεστασιά, σαν να κουβαλούσε μέσα του ιστορίες πολλών γενεών.
Σιγά-σιγά προστέθηκαν ο Βαγγέλης Λουσίδης με το βιολί, η Μαίρη Ψαρρού με τη φωνή της και ο Γιάννης Ψαρρός στο λαούτο. Η μουσική πλημμύρισε το προαύλιο του Λαογραφικού Μουσείου και ήταν πλέον η στιγμή να περάσει η σκυτάλη στον Σύλλογο Γυναικών Άνδρου.
Σαν την καλέσει στον χορό της δίνει το μαντήλι, λέει το τραγούδι. Και τα μαντήλια προσφέρθηκαν και οι χοροί ξεκίνησαν και ξύπνησαν αναμνήσεις στους μεγαλύτερους και γνώρισαν στους νεότερους έναν θησαυρό της παράδοσης. Δεν υπήρχε επιτήδευση. Υπήρχε μόνο αυθεντικότητα και σεβασμός.
Κάποια στιγμή έπαψε να υπάρχει η διάκριση ανάμεσα στους χορευτές και στους θεατές. Ο κύκλος άνοιξε, οι πρώτοι σηκώθηκαν, ακολούθησαν κι άλλοι, μέχρι που όλοι έγιναν μια μεγάλη παρέα. Έτσι άλλωστε γίνονταν πάντα τα γνήσια γλέντια.
Ο Δήμαρχος Άνδρου Θεοδόσης Σουσούδης, ο Αντιδήμαρχος Κορθίου Σπύρος Τσαούσης και η Εντεταλμένη Σύμβουλος Πολιτισμού, Λασκαρώ Στεφάνου, έδωσαν με την παρουσία τους το μήνυμα ότι τέτοιες προσπάθειες αξίζουν τη στήριξη όλων.
Φεύγοντας σκεφτόμουν πως η παράδοση ζει όταν υπάρχουν άνθρωποι που την αγαπούν, τη μεταδίδουν και την κάνουν εμπειρία. Αυτό ακριβώς κατάφερε ο Σύλλογος Φίλων Λαογραφικού Μουσείου Συνετίου. Να θυμίσει σε όλους μας ότι η παράδοση είναι ένας ζωντανός δεσμός με τον τόπο και τους ανθρώπους του.
Δεν έκατσα πολλές ώρες. Ήταν όμως αρκετές για να γεμίσω εικόνες, αρώματα, μουσικές και όμορφα συναισθήματα.
Και φεύγοντας είχα την αίσθηση πως, στο Συνετί, η παράδοση δεν μύρισε μόνο.
Έζησε. Η ζωή. Συνεχίζεται. Κι ας μην είναι ποτέ ίδια.
